Odwołanie darowizny – kiedy jest możliwe i jak to zrobić?

Darowizna to umowa, na podstawie której darczyńca nieodpłatnie przekazuje określone dobro (np. pieniądze, nieruchomość, samochód) obdarowanemu. Choć co do zasady darowizna jest czynnością ostateczną, prawo przewiduje możliwość jej odwołania w szczególnych przypadkach.

W poniższym artykule wyjaśniamy, kiedy można odwołać darowiznę, jakie przesłanki trzeba spełnić oraz jak wygląda procedura od strony prawnej.

Odwołanie darowizny – podstawa prawna

Możliwość odwołania darowizny została uregulowana w Kodeksie cywilnym (art. 896–902). Ustawodawca przewidział sytuacje, w których darczyńca może cofnąć swoje zobowiązanie – zarówno w odniesieniu do darowizny już wykonanej, jak i tej, która jeszcze nie została spełniona.

Odwołanie darowizny niewykonanej

Darczyńca może odwołać darowiznę jeszcze przed jej wykonaniem, jeżeli po zawarciu umowy jego sytuacja finansowa uległa znacznemu pogorszeniu. Odwołanie jest możliwe, gdy wykonanie darowizny:

• zagroziłoby jego utrzymaniu,
• uniemożliwiłoby wywiązywanie się z obowiązków alimentacyjnych.

Odwołanie darowizny wykonanej

Znacznie częściej w praktyce pojawia się problem odwołania darowizny już dokonanej (np. przekazanego mieszkania czy pieniędzy). Podstawą jest wówczas rażąca niewdzięczność obdarowanego wobec darczyńcy.

Co oznacza rażąca niewdzięczność?

To zachowanie obdarowanego, które w sposób oczywisty narusza zasady moralne i społeczne. Może to być m.in.:

• znieważanie darczyńcy,
• uchylanie się od pomocy w chorobie lub w trudnej sytuacji życiowej,
• stosowanie przemocy wobec darczyńcy,
• działania na szkodę majątkową darczyńcy.

Termin na odwołanie darowizny

Odwołanie darowizny z powodu rażącej niewdzięczności jest możliwe w ciągu roku od dnia, w którym darczyńca dowiedział się o zachowaniu obdarowanego. Po tym terminie prawo do odwołania wygasa.

Procedura odwołania darowizny

Aby skutecznie odwołać darowiznę, darczyńca powinien:

1. Złożyć pisemne oświadczenie o odwołaniu darowizny i doręczyć je obdarowanemu.
2. W przypadku darowizny nieruchomości – konieczne będzie przeprowadzenie procedury zwrotnego przeniesienia własności przed notariuszem.
3. Gdy obdarowany nie zgadza się na zwrot darowizny – sprawa może trafić do sądu.

Skutki odwołania darowizny

• Obdarowany zobowiązany jest zwrócić przedmiot darowizny w naturze (np. nieruchomość, samochód).
• Jeżeli zwrot w naturze jest niemożliwy – obdarowany musi oddać równowartość darowizny.

Jak kancelaria adwokacka może pomóc w odwołaniu darowizny?

Odwołanie darowizny często prowadzi do konfliktów rodzinnych i skomplikowanych procesów sądowych. Wsparcie profesjonalnego pełnomocnika daje większe szanse na sprawne przeprowadzenie całej procedury.

Adwokat może pomóc w:

• analizie sytuacji i ocenie, czy istnieją podstawy do odwołania darowizny,
• przygotowaniu skutecznego oświadczenia o odwołaniu,
• reprezentowaniu klienta w negocjacjach z obdarowanym,
• prowadzeniu sprawy przed sądem w przypadku sporu.

Podsumowanie

Odwołanie darowizny jest możliwe, ale tylko w wyjątkowych sytuacjach przewidzianych przez prawo. Najczęściej podstawą jest rażąca niewdzięczność obdarowanego, ale przepisy dopuszczają również cofnięcie darowizny niewykonanej w razie pogorszenia sytuacji finansowej darczyńcy.

Każdy przypadek wymaga jednak indywidualnej analizy prawnej – dlatego warto skorzystać z pomocy adwokata, który zadba o ochronę interesów darczyńcy i przeprowadzi procedurę zgodnie z prawem.

Potrzebujesz pomocy w sprawie odwołania darowizny? Skontaktuj się z naszą kancelarią adwokacką – doradzimy, przygotujemy niezbędne dokumenty i pomożemy Ci w dochodzeniu swoich praw.